İleri Dönüşüm 101

Daha sürdürülebilir adımlar için atıklarımızı azaltma ya da geri dönüştürme fikrine artık oldukça hakimiz. Peki ya ileri dönüşüm? 

İleri dönüşüm, sürdürülebilir yaşamın 3 temel kavramı olan ‘azalt, tekrar kullan, geri dönüştür’ün, ‘tekrar kullan’ kısmı. Bu kavramları zincir gibi düşünebilirsin. Tekrar kullanmak, çıkardığımız atıkları azaltmanın da bir yoludur aslında. Geri dönüşüm sürecinin bazı olumsuz etkileri olduğundan (bu konuya daha sonra değineceğiz), çıkardığımız atıkları azaltmak veya bu atıkları tekrar kullanmak daha sürdürülebilir bir dünya için en etkili yöntemlerin başında geliyor.



Fotoğraf: Anete Lusina – Pexels

Günlük olarak kullandığımız cam kavanoz, kıyafet, mobilya gibi birçok eşyanın kullanım süresinin dolduğunu düşünüp çöpe atıyoruz . Tüm bunlar, çöp sahalarında birikip çevreye zarar veriyor. Geri dönüşüm, çöpler için alternatif bir çözüm olsa da, mevcut tek seçenek bu değil. Gittikçe daha da popülerleşen ileri dönüşüm, hayal gücü ve doğru bilgi birikimi ile birleşince herkesin el atabileceği bir çözüm yolu haline geliyor.

Bazı kaynaklarda ileri dönüşüm ve geri dönüşüm, birbirleri yerine kullanılıyor. Oysa geri dönüşüm atık malzemelerin işlenmesi için çöplerin ayrılması, toplanması; faydalı malzemeler üretmek, bir malzemenin veya ürünün israfı azaltmak amacıyla yeniden işlenmesidir. İleri dönüşüm ise; kullanım ömrünü doldurmuş eşyaların esas amacı dışında ve farklı bir biçimde geri kazanım sürecidir. Geri dönüşümün aksine, ileri dönüşümde materyalin başka bir ürüne dönüşmesi için enerji kullanılmıyor. Böylece, hammadde ve enerji kaynakları tüketimi azaltılarak çöp kavramı ortadan kalkmış oluyor (Dal ve Gökçe, 2019).*

İleri dönüşüm aynı zamanda yaratıcı bir kendin yap projesi aslında. Herhangi bir özel işlenme süreci olmadığı için isteyen herkesin ev ortamında da  yapabileceği bir proje. Proje denilince akla sadece el becerisi gerektiren işler gelmesin. Projeniz bir fikir de olabilir. Örneğin, marketten aldığın reçel dolu cam kavanozu, reçel bittikten sonra başka bir gıdayı saklamak için kullanabilirsin. Böylece, boş kalan kavanozu çöp olmaktan kurtarıp, kavanoz ihtiyacını elinde var olan başka bir kavanozla sağlayabilirsin. Ayrıca, atığın en çok çıktığı sektörlerde yapılan daha büyük ileri dönüşüm projeleri, sürdürülebilir bir dünya için daha büyük değişimlerin öncüsü olabilir. 

İleri Dönüşüm’ün Doğaya Olumlu Etkileri

-İleri dönüşüm, malzemelerin çöp sahalarına gitmesini engellediğinden, atmosfere giren toksik gazların veya toprağı zehirleyen diğer kirletici maddelerin riskini azaltır. 

-Çöpler okyanuslara ve nehirlere ulaşabilir. İleri dönüşüm bu malzemelerin suya ve sudaki canlılara zarar vermesini önleyebilir. 

-Atıklar başka kıyafet, çanta, mobilya vb. birçok farklı eşyaya dönüştürülebilir. Sonuç olarak, üretimle ilgili hiçbir kirlilik üretilmez, enerji israf edilmez ve yeni malzeme tüketilmez.

Daha fazla ileri dönüşüm projesi incelemek ve ilham almak istersen Upcycle That ve Upcycle Turkey ‘e bakabilirsin.

 

Kaynaklar:

* https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/909457 

https://sifiratik.co/2019/09/02/ileri-donusum-101/

https://www.upcyclethat.com/about-upcycling/

http://upcycleturkey.com/


Alakalı Paylaşımlar

Bir yorum bırak

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.