Kıyafet Seçiminde Doğa Dostu Olmak

Doğa Dostu Kıyafet?

Bir kıyafetin sürdürülebilir olup olmadığını yalnızca içinde bulunan materyallere bakarak belirlemek yeterli değil. Bir kıyafetin sürdürülebilir olması için hammaddesinin, kıyafete dönüştürüldüğü sürecin (baskı, boyama gibi süreçlerin) nasıl ilerlediği de bir o kadar önemli. Bu süreçte kullanılan su, elektrik gibi kaynakların duyarlı ve dikkatli kullanılması sürdürülebilir bir dünya için çok önemli. Bir kot pantolonun yapımında 15 bin litreyi aşkın su kullanılıyor. Yalnızca bir pantolonun yapımında… 

Asya’da bulunan en büyük dördüncü göl olma özelliğini taşıyan Aral Gölü bu sebeple yok oldu. Bu göl, Orta Asya’daki pamuk üretimi için kullanılan bir su kaynağı haline gelmişti. 1980’lerde Dünya’nın en büyük pamuk üreticisi olarak anılan Özbekistan, bu sıfatı Aral Gölü’ne borçluydu. Ancak Aral Gölü bu sürece yalnızca 40 yıl dayanabildi. 40 yıl içinde yavaş yavaş yok olan bu göl artık bitki örtüsünü kaybetmiş; yazları 45 derece, kışları eksi 30 dereceyi gören bir çöle dönüşmüş. Bu tablonun ortaya çıkışı ise pamuk üretimi, dolayısıyla moda sektörüne bağlı. Aral Gölü’nden çekilen sularla yetiştirilen pamuklardan ‘jean’ üretiliyordu. Yani yalnızca Asya kıtasında gerçekleşen bir jean üretimi hatırı sayılır büyüklükte bir gölü, çöle çevirdi. Bu sebeple doğa dostu ve sürdürülebilir bir dolap oluşturmak için kullandığımız markaların üretim aşamasında da, kumaş seçiminde olduğu kadar titiz ve duyarlı olduğundan emin olmak gerekiyor. 

Fotoğraf: This is Mana

Diğer maddeden daha çok bilindiğini düşündüğüm için ikinci plana attığım kumaş seçimlerine gelecek olursak; kumaş seçiminin de kıyafete dönüştürülme aşamasındaki baskı boyama gibi süreçlerin nasıl gelişeceğini belirleyen bir faktör olduğunu söylemekte fayda var. Seçilen kumaşa göre kıyafetin boyanma ve baskılanma süreçleri değişiyor.

Bazı kumaş daha çok işlem ve enerji gerektirirken bazısı daha az işleme ve enerjiye gereksinim duyuyor. Daha az işlem ve enerji kullanımı gerektiren kumaşlar, doğal kumaşlardan oluşuyor. Bu doğa dostu kumaşların başında keten, pamuk, kenevir, ipek (Peace- silk, Ahimsa tekniğiyle üretilen ipek) geldiğini söyleyebiliriz. Bu bitkilerin birçoğu, kıyafete dönüştürülme aşamasında doğaya zarar vermediği, fazla enerji kullanımı gerektirmediği gibi yetiştirilme süreçlerinde toprağı besleme ve gübreleme özelliğine sahiptirler. Bunların başında kenevir bitkisi gelir. Kenevir ve keten, yetiştirilme aşamasında fazla suya ve böcek ilacına ihtiyaç duymamasıyla da doğa dostu bir değere sahiptir. Ahimsa tekniğiyle üretilen ipek ise üretiminde ipek böceklerine zarar vermediği ve kıyafete dönüşümünde doğa dostu ve sürdürülebilir özellikler vaad ettiği için sürdürülebilir modanın önemli hammaddeleri arasında gelir.

Geleneksel pamuk üretiminde kullanılan su ve kimyasal miktarı sebebiyle bu yöntem doğa dostu kabul edilmese de organik pamuğun alternatif üretiminde su ve kimyasal kullanımı sınırlandırılmış ve doğa dostu bir şekile büründürülmüştür. Bu sebeple organik pamuk günümüzde sürdürülebilir modanın hammaddeleri denince akla gelen bitkilerden biri olmayı başarmıştır.

Kumaş seçiminde hammaddelerin yetiştirilme süreçleri, işlenme süreçleri ve kullanılma süreçleri göz önüne alınır. Bahsettiğim bu bitkiler yetiştirilme ve işlenme aşamalarında çevre dostu olmakla beraber kullanım aşamalarında da insan cildine hiçbir tehlike arz etmez. Uzun ömürlü ve sürdürülebilir bir dolap inşaa etmenize destek olur. Ayrıca, zamanı geldiğinde geri dönüştürülebilir, zarar vermeden doğaya karışabilir özelliktedirler.

Fotoğraf: This is Mana

Bunun yanında sürdürülebilir ve çevre dostu bir dolap oluştururken geri dönüştürülmüş kumaşlardan üretilmiş tekstil ürünlerinden de yararlanılabilir. Bu ürünler; artık, eski  veya hatalı, ihracat fazlası kumaşlar kullanılarak üretilmektedir. Bu sebeple kumaşın gördüğü işlem daha azdır dolayısıyla ürünün üretiminde harcanan enerji ve doğaya verdiği zarar da daha azdır. Sürdürülebilir olmak için adım atan markaların eski kıyafetleri toplama kampanyaları yaptığını görmüş veya duymuşsunuzdur, işte bunun amacı yeni kumaş üretiminde kullanılan enerjiden kısarak tasarruf sağlamaktır.

Sonuç olarak, kıyafetlerin dolaplarımıza girene kadar yaşadıkları serüvende enerji tüketiminin ve doğa ile etkileşimlerinin oldukça fazla olduğunu söyleyebiliriz. Bu sebeple dolaplarımıza soktuğumuz kıyafetler, doğaya olan duyarlılığına dikkat ederek seçildiği takdirde sürdürülebilir yaşama hatırı sayılır bir katkıda bulunulmuş olunur. 

 

-Haber Merkezi (2018), “Aral gölü pantalon yüzünden kurudu”,08.09.2018 URL:https://www.denizbulten.com/haber-aral-golu-pantolon-yuzunden-kurudu-11211.html

-Ceren ŞENEL (2020), “Çevre Dostu Sürdürülebilir Kumaşlar”, 19.08.2020 URL:https://www.plumemag.com/cevreye-dost-surdurulebilir-kumaslar/


Alakalı Paylaşımlar

Bir yorum bırak

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.